Boekbespreking

Brigitte BEERNAERT, e. a., Binnen en buiten, Brugge, 2007, 80 blz., ill., 6 €

Onder de titel ‘Binnen en buiten’ werd, ter gelegenheid van de Open-monumentendagen 2007 in samenwerking tussen verschillende instanties een boekje uitgegeven met als ondertitel: ‘de winter- en zomerverblijven van de Brugse elite vanaf de late middeleeuwen’. De presentatie vond plaats in Oostkamp op het kasteel Gruuthuse bij de familie d’Ursel.

Brugge heeft veel grote herenhuizen bewaard die in vroegere eeuwen en tot op vandaag door leden van de adel werden bewoond. Tot enkele decennia geleden bewoonden ze, naar voorouderlijke gewoonte, de stad alleen in de winter en vertrokken bij de eerste lentezon naar hun ‘buitengoed’. Ook van die ‘campagnes’ telt het Brugse Ommeland er nog tientallen. ‘Binnen en buiten’ legt de relatie tussen enkele kastelen rond Brugge en huizen in de binnenstad.

Na een inleiding door Baudouin D’Hoore (Rijksarchief) onder de titel ‘Herenhuis en kasteel: de leefwereld van de Brugse elite’, wordt een keuze van 2 x 26 aan elkaar gekoppelde stedelijke en landelijke verblijven voorgesteld. Over elk van de families en de gebouwen werden interessante historische en architectuurhistorische gegevens bijeen gebracht. Ook al zijn hiermee een hele reeks ‘tweelingeigendommen’ beschreven, dan nog is het maar een greep uit het vele dat op dit gebied in Brugge en omliggende valt te vertellen. Uitstekend terrein voor onderzoek over familiale en bouwkundige geschiedenis, doorheen de eeuwen, op basis van de leidinggevende families die afwisselend ‘à la campagne’ en ‘en ville’ woonden.

Het boekje geeft ook aanduidingen voor twee wandelroutes. De eerste tocht leidt langsheen de huizen in de stad, de tweede, onder het motto ‘Voel je als adel in het zadel’, stippelt twee fietstochten uit langs de beschreven kastelen en domeinen.

Dit is cursieve maar heel boeiende geschiedschrijving!

Brigitte BEERNAERT e. a., Wonen, Open Monumentendag, Brugge, Dienst monumentenzorg en stadsvernieuwing, 2007, 226 blz., ill., 2,50 €.

Volgens een nu al 20 jaren lange gewoonte, wordt elk jaar een uitgebreide brochure gepubliceerd naar aanleiding van Open monumentendag. Dit jaar was het algemene thema ‘Wonen’ en dat bood natuurlijk talrijke en gevarieerde mogelijkheden aan. Over elk van de huizen, hun eigenaars en bewoners worden boeiende verhalen verteld.

In de brochure komen in totaal dertig gebouwen met historische waarde en belang aan bod, allen open voor bezoek tijdens de monumentendagen 2007. Het geheel van brochures – volgend jaar wordt het de twintigste - , die jaar na jaar de op monumentendag opengestelde gebouwen en hun geschiedenis beschrijven, zijn nu al een onuitputtelijke bron van wetenswaardigheden geworden voor wie zich aan de geschiedenis van Brugge en van zijn bouwkundig erfgoed interesseert. Deze publicaties plukken de vruchten van de vlijtige opzoekingen die door veel historici en amateur-historici sinds jaren worden uitgevoerd, meer bepaald in het Stadsarchief door de leden van de werkgroep ‘Huizengeschiedenis’, onder de leiding van archivaris Jan D’Hondt.

Andries Van den Abeele

(gepubliceerd in: Handelingen van het Genootschap voor geschiedenis te Brugge, 2007, 505-506).

Brigitte BEERNAERT, e. a., Binnen en buiten, Brugge, 2007, 80 blz., ill., 6 €

Onder de titel ‘Binnen en buiten’ werd, ter gelegenheid van de Open-monumentendagen 2007 een boekje uitgegeven met als ondertitel: ‘de winter- en zomerverblijven van de Brugse elite vanaf de late middeleeuwen’. De presentatie vond plaats in Oostkamp op het gastvrije kasteel Gruuthuse bij de familie d’Ursel.

Brugge heeft veel grote herenhuizen bewaard die in vroegere eeuwen en tot op vandaag door leden van de adel werden bewoond. Tot enkele decennia geleden bewoonden ze, naar voorouderlijke gewoonte, de stad alleen in de winter en vertrokken bij de eerste lentezon naar hun ‘buitengoed’. Ook van die ‘campagnes’ telt het Brugse Ommeland er nog tientallen. ‘Binnen en buiten’ legt de relatie tussen enkele kastelen rond Brugge en huizen in de binnenstad.

Na een inleiding door Baudouin D’Hoore (Rijksarchief) onder de titel ‘Herenhuis en kasteel: de leefwereld van de Brugse elite’, wordt een keuze van aan elkaar gekoppelde stedelijke en landelijke verblijven voorgesteld. We vernoemen hierna kasteel en stadsverblijf, die in het boek telkens met heel wat illustraties en interessante teksten worden voorgesteld:

  • Kevergem (Oostkamp) en Sint-Maartensplein, 3
  • Gruuthuse (Oostkamp) en Gruuthuse Brugge
  • Les Aubépines (Oostkamp) en Gouden-Handstraat, 6
  • Schoonhove (Oostkamp) en Garenmarkt 11-13
  • Macieberg (Oostkamp) en Dijver 16
  • kasteel van Loppem en Dijver 10-11
  • Ter Mote (Loppem) en Sint-Maartensplein, 5
  • Ter Loo (Zedelgem) en Mallebergplaats 9-15
  • Emmaüs (Zedelgem) en Nieuwstraat 3-5
  • Tillegem (Sint-Michiels) en Adriaan Willaertstraat 9
  • Tudor (Sint-Andries) en Geerwijnstraat 11-13
  • Beisbroek (Sint-Andries) en Sint-Jansstraat 16
  • Messem (Sint-Andries) en Minderbroedersstraat 12
  • Ter Lucht (Sint-Andries) en Oude Burg 27
  • Bloemendale (Sint-Andries) en Koningstraat-Sint Maartensplein 3
  • kasteeltje (Sint-Andries) en Zuidzandstraat 21-23.
  • Blauw kasteel (Sint-Kruis) en Oude Burg 27
  • Rooigem (Sint-Kruis) en Hoogstraat 6
  • De Spycker (Sint-Kruis) en Langestraat, 21
  • Male (Sint-Kruis) en Hoogstraat 8
  • Altena (Moerkerke) en Sint-Jansstraat 13
  • Kasteel van Moerkerke en Spiegelrei 15.
  • Kasteel van Oostkerke en Oude Burg 21-23
  • Ten Berghe (Koolkerke) en Vlamingstraat 50-54
  • Groene Poorte (Koolkerke) en Nieuwe Gentweg, 100
  • Fort van Beieren (Koolkerke) en Dijver 5.

Over elk van de families en de gebouwen werden interessante historische en architectuurhistorische gegevens bijeen gebracht. In elk van de gevallen hebben de aan elkaar gekoppelde gebouwen minstens aan één zelfde familie toebehoord. Maar in hun lange geschiedenis zijn ook heel wat families afzonderlijk eigenaar geweest ofwel van het buitenverblijf, ofwel van de stadswoning. Ook zij komen in het verhaal naar voor. Hiermee is een hele reeks ‘tweelingeigendommen’ beschreven, hoewel het nog maar een greep is uit het vele dat op dit gebied in Brugge en omliggende valt te vertellen. Hier ligt nog een ruim terrein open voor onderzoek over familiale en bouwkundige geschiedenis. Het kan wellicht ook families in andere delen van het land inspireren om de leefwerelden te bestuderen van hun voorouders, die afwisselend ‘à la campagne’ en ‘en ville’ woonden.

Het boekje geeft ook aanduidingen voor twee wandelroutes. De eerste tocht leidt langsheen de huizen in de stad, de tweede, onder het motto ‘Voel je als adel in het zadel’ stippelt twee fietstochten uit langs de beschreven kastelen en domeinen.

Dit is cursieve maar heel boeiende geschiedschrijving!

Brigitte BEERNAERT e. a., Wonen, Open Monumentendag, Brugge, 2007, 226 blz., ill., 2,50 €.

In de brochure die, volgens een nu al 20 jarenlange gewoonte, wordt uitgegeven naar aanleiding van Open monumentendag, wordt ook heel wat informatie gegeven over woningen die door adellijke families werden bewoond of in eigendom gehouden.

Dit is het geval voor Boomgaardstraat 13, Ganzenplein 5-6, Moerstraat 23, Nieuwstraat 3-5, Oude Burg 27, Ridderstraat 8-10, Sint-Maartensplein 3, Sint-Jacobstraat 68, Sint-Jansstraat 15, Vlamingstraat 55. Over elk van de huizen, hun eigenaars en bewoners worden boeiende verhalen verteld.

Dit is nog niet alles, want in de brochure komen in totaal dertig gebouwen met historische waarde en belang aan bod, allen open voor bezoek tijdens de  monumentendagen 2007. Het geheel van 19 brochures, die jaar na jaar de op monumentendag opengestelde gebouwen en hun geschiedenis beschrijven zijn nu al een onuitputtelijke bron van wetenswaardigheden geworden voor wie zich aan de geschiedenis van Brugge en van zijn bouwkundig erfgoed interesseert.

Andries Van den Abeele

(beknopt gepubliceerd in het Bulletin van de Vereniging van de Adel, Winter 2007)

www.andriesvandenabeele.net